Instellingen

'Dit is mijn mooiste opgraving', dwangburcht blootgelegd in Harderwijk

Ridder Bas in de dwangburcht.
Ridder Bas in de dwangburcht. © Omroep Gelderland
HARDERWIJK - Op een oude afbeelding van Harderwijk zien we een prachtige middeleeuwse stad aan het water. De stadsmuren grenzen direct aan de Zuiderzee en op de linkerhoek zien we een stoer bastion dat uitsteekt in het water. Dat was de dwangburcht van de hertog van Gelre uit de zestiende eeuw. De afgelopen tijd hebben archeologen het stadskasteel opgegraven. “Dit is mijn mooiste opgraving tot nu toe.”
Maarten Wispelwey is regioarcheoloog op de noordelijke Veluwe. “Dit is echt een stuk Europese geschiedenis dat hier boven komt. Vorsten in heel Europa bouwden in de zestiende eeuw dwangburchten in steden. Formeel om de vijand tegen te houden. Er stonden kanonnen gericht op de zee, maar ook een paar op de stad. Als de burgers geen belasting wilden betalen, kon de hertog vanuit zijn stadskasteel makkelijk ingrijpen.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Harderwijk in de zestiende eeuw.
Harderwijk in de zestiende eeuw. © Mijn Gelderland

Waterputten en trappen

Hertog Karel van Gelre liet de dwangburcht in Harderwijk rond 1520 bouwen. De Gelderse vorst deed dat ook in andere steden. Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648) braken inwoners van Harderwijk de dwangburcht van de hertog af.
Toch zijn er onder de grond nog veel restanten bewaard. Grote delen van de kasteelmuren met schietgaten staan nog overeind. Archeologen hebben waterputten gevonden en er zijn zelfs nog trappen te zien.

Middeleeuwse boeren

Dorien te Kiefte van onderzoeks- en adviesbureau RAAP is één van de archeologen die werken in de dwangburcht van Harderwijk. “Er is hier nog meer te zien dan ik verwachtte. En niet alleen van de dwangburcht. We hebben ook sporen van boeren gevonden die hier woonden in de dertiende eeuw en de stadsmuur uit de veertiende eeuw is nog grotendeels intact. Hier zie je de verschillende lagen in de geschiedenis. Daar gaat mijn archeologenhart wel sneller van kloppen.”

Ridders van Gelre

De onderzoekswerkzaamheden in de dwangburcht zijn nu afgerond. Op deze plek verrijst de komende tijd een modern appartementencomplex. Daarnaast komt een kelder waar bezoekers het stadskasteel van de Gelderse hertogen kunnen ontdekken.
Eind 2021 moeten delen van de dwangburcht daar te zien zijn voor het publiek. De Ridders van Gelre gingen in december kijken bij de archeologische opgravingen in Harderwijk. Hun reportage is hier alvast te bekijken en wordt vanavond uitgezonden op TV Gelderland.
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op WhatsApp of stuur een mail: omroep@gld.nl!