Gemeente Tiel

Waterschap Rivierenland gaat door met dijkversterking ondanks onrust over hoge kosten

Honderden miljoenen zijn er nodig om de dijken in Rivierenland in 2050 klaar te hebben voor de toekomst. Maar is dat geld er wel? Ja, zegt heemraad Goos den Hartog naar aanleiding van ontstane onrust hierover. De dijkversterking gaat gewoon door, al wordt er op termijn mogelijk wel wat geschoven met de planning. Deze week begint het traject voor Tiel. © Omroep Gelderland
TIEL - Honderden miljoenen zijn er nodig om de dijken in Rivierenland in 2050 klaar te hebben voor de toekomst. Maar is dat geld er wel? Ja, zegt heemraad Goos den Hartog naar aanleiding van ontstane onrust hierover. De dijkversterking gaat gewoon door, al wordt er op termijn mogelijk wel wat geschoven met de planning. Deze week begint het traject voor Tiel.
door Menno Provoost
Het leeuwendeel van de nodige versterking ligt aan de noordkant van de Waal vanaf Gorinchem tot voorbij Nijmegen. Dit is opgedeeld in zes projecten. Eind vorig jaar bleken tussentijdse ramingen veel hoger uit te pakken dan waar in 2014 rekening mee is gehouden. De plannen tussen Tiel en Gorinchem leken wel 2 à 3 keer duurder te worden. Dit heeft deels te maken met nieuwe, strengere normen die inmiddels zijn gaan gelden en met andere marktomstandigheden. Ook heeft het te maken met het tijdstip van de raming. De raming is nog erg grof en aan de veilige kant omdat er nog geen uitgewerkt ontwerp is. In het normale proces dalen de ramingen naarmate de oplossingen op detailniveau uitgewerkt worden.
Vanwege zorgen over de ramingen heeft het waterschap een paar maanden uitgetrokken om versneld in beeld te brengen waardoor de hoge kosten veroorzaakt worden en hoe deze naar beneden kunnen worden gebracht. Volgens heemraad Goos den Hartog doemen er geen grote problemen op. 'Het hele programma dijkversterking zoals we dat gestart zijn, gaan we gewoon uitvoeren', zegt hij. 'We hebben een aantal projecten even on hold gezet om met het ministerie samen te analyseren waar die hoge kosten nou vandaan komen. Daar zijn we nu aardig ver mee op weg en dat blijkt ook wel weer mee te vallen als je het afpelt. Er is geen enkel argument om de dijkversterking te vertragen. Hooguit zullen we misschien een keuze moeten maken om niet twee dure dijkprojecten tegelijkertijd te doen, maar na elkaar.'
De tekst gaat verder onder de video.
Waterschap Rivierenland gaat door met dijkversterking ondanks onrust over hoge kosten

1,35 miljard

In de meest recente raming zijn de kosten alweer bijna 90 miljoen lager uitgevallen. Alle dijkversterkingen in dit gebied worden nu geschat op 1,35 miljard, ongeveer 1,7 keer hoger dan aanvankelijk gedacht. De verwachting is dat dit bedrag de komende periode verder daalt. Daar moet wel bij aangetekend worden dat voor een aantal trajecten die nog niet zo ver op streek zijn, momenteel nog vrijwel dezelfde kosten als in 2014 gehanteerd worden. De kosten voor die projecten zullen waarschijnlijk nog stijgen.
Recentelijk ontstond grote onrust nadat er in de media publicaties verschenen over dat de dijkversterking vanwege de hoge kosten niet door zou kunnen gaan. Algemeen bestuurslid Andries van der Netten van Stigt (VVD) luidde in de pers de noodklok over de financiële toestand van het waterschap.
Den Hartog ziet daar geen aanleiding toe. 'Het is een beetje over-emotionele reactie', vindt hij. 'We hebben net verkiezingen gehad, misschien dat de verkiezingskoorts een rol speelde. Aan de andere kant: men maakt zich zorgen ergens over en het is aan ons om uit te leggen hoe het werkelijk zit. Wij gaan op een verstandige, goed afgewogen manier om met de financiële staat van ons waterschap en dat delen wij open en transparant met het algemeen bestuur.'

Voorfinancieren

Een probleem is in ieder geval wel de manier van projecten oppakken en financieren. Het waterschap, dat 10 procent van de kosten van de dijkversterking moet betalen, wil voor de komende jaren maximaal 11 miljoen per jaar uittrekken. Landelijk is afgesproken dat de dijken die het verst van de norm afzitten, waar dus ook het meeste aan moet gebeuren, als eerste aan de beurt zijn. Zo begint Rivierenland met een aantal hele dure projecten tegelijk.
Daarbij is ook afgesproken dat het landelijke programma maar maximaal 40 miljoen per project per jaar uitkeert. Als een project 70 miljoen per jaar kost, zou het waterschap geld moeten lenen om dit voor te financieren. Dit brengt extra kosten met zich mee. Waterschap Rivierenland zit door investeringen in andere zaken, zoals gemalen, al redelijk aan de limiet van wat het bestuur verantwoord vindt om aan schuld te hebben. 
Het waterschap is daarom nu met het rijk in gesprek om te kijken of er andere mogelijkheden voor die voorfinanciering zijn. Intern moet er besloten worden hoe om te gaan met de eigen bijdrage van 11 miljoen per jaar. Mag daar nooit overheen gegaan worden, of kan het waterschap ook een gemiddelde hanteren over een langere periode? Zo wordt de eigen bijdrage over de hele periode tot 2050 nu geschat op 10,8 miljoen per jaar.
'De dijk tussen Gorinchem en Waardenburg zit nu net onder de twintig miljoen per kilometer', zegt programmamanager Martin Schepers. 'Maar we hebben ook trajecten waar dat maar 2 of 3 miljoen is. We hebben te maken met een soort financiële boeggolf. Dus of we moeten anders plannen, of we moeten anders met geld omgaan. Uitstel brengt ook weer kosten met zich mee.' 

'Alles staat nog overeind'

Naast het uitstel van een heel dijkvak kunnen ook losse projecten uit zo'n vak bekeken worden op andere mogelijke oplossingen of uitstel. Zo is bijvoorbeeld het werk waar een hoofdgasleiding de dijk kruist erg gecompliceerd en duur. Mocht de Gasunie die leiding over een aantal jaar toch niet meer nodig hebben, dan kan dat miljoenen schelen.
Den Hartog: 'We zijn bezig om al deze dingen er uit te filteren en te kijken of we andere oplossingen kunnen verzinnen om de totale kosten te drukken.' Maar dit mag niet ten koste gaan van de ruimtelijke kwaliteit en de inbreng van bewoners en andere organisaties over de nieuwe dijk, stelt de heemraad. 'Alles wat we al in het gebied opgehaald hebben en met de mensen gedeeld hebben staat nog overeind. We willen straks een dijk opleveren die goed past in het gebied. Dat kost overlegtijd en geld, maar dat is een route die we heel waardevol vinden. Als we in 2050 klaar zijn met het gebied moeten we met z'n allen trots zijn dat we een veilig gebied hebben, maar het moet ook mooi passend in de leefomgeving zijn. Daar gaan we voor.' 

Dijkversterking Tiel

Deze week is de eerste bijeenkomst over de dijkversterking rond de stad Tiel. Dat gaat over het stuk vanaf het Amsterdam-Rijnkanaal tot aan het Inundatiekanaal. Het is nog niet bekend welke oplossingen nodig zijn om de verschillende delen aan de nieuwe normen te laten voldoen. Hierin wordt ook samengewerkt met andere partijen die iets willen doen in het gebied rond de haven en de Waalkade.
Een van de heikele punten is de historische stadswal. Deze voldoet niet aan de nieuwe norm, maar dat wil niet per se zeggen dat hij opgehoogd moet worden. Het kan bijvoorbeeld ook zijn dat de tekortkomingen opgelost worden met het breken van golven voor ze bij de stadswal komen of het snel kunnen afvoeren van water dat toch over de wal slaat. In het komende jaar moet een voorkeursalternatief tot stand komen met de gewenste oplossingen. Dan duurt het nog zeker een jaar voordat het projectplan klaar is, waarna de uitvoering kan beginnen.
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!