Nieuws

Drama Rademakersbroek roept na 70 jaar nog steeds hevige emoties op

VARSSEVELD - Maandag is het 70 jaar geleden dat bij Rademakersbroek, vlakbij het Achterhoekse Varsseveld, 46 mannen door de Duitsers werden gefusilleerd.
Een vergeldingsactie voor de moord op vier Duitse soldaten die onder verdachte omstandigheden dood werden aangetroffen in een uitgebrande jeep. Decennia later maakt de moordpartij nog altijd hevige emoties los.

Dagboek

Nabestaande Gerrit te Rietstap vond vorige week het dagboek van zijn moeder terug. Zij beschrijft minutieus wat er op 2 maart 1945 gebeurde, de dag dat haar man, de vader van Gerrit, werd doodgeschoten.
De vader van Gerrit zat vast in de Kruisberg in Doetinchem. Hij was opgepakt in Bergentheim waar hij voor een verzetsgroep werkte. Via de gevangenis van Almelo kwam hij terecht in Doetinchem.
De Duitsers brachten 46 mannen vanuit de Kruisberg over naar Varsseveld, waaronder de vader van Gerrit, waar ze voor de ogen van de inwoners in een graanveld werden geëxecuteerd. Het was een vergeldingsactie.

Verzetsgroep De Bark

Dagen hiervoor hadden vier Duitse soldaten per ongeluk bij Dinxperlo boerderij De Bark ontdekt. Een op het oog leegstaande boerderij, maar niets was minder waar. Het was het hoofdkwartier van verzetsgroep De Bark waar tientallen onderduikers verbleven, maar waar ook wapens en munitie lagen opgeslagen.
De verzetsgroep nam de Duitsers gevangen en omdat ze zich niet wilden overgeven werden de soldaten opgehangen. De lijken werden in de auto gezet en vlakbij Rademakersbroek werd de auto tot ontploffing gebracht. Het moest lijken op een ongeluk. Maar een deel van de auto ontplofte niet waardoor snel duidelijk werd dat de soldaten waren opgehangen. Omdat er geen daders werden gevonden besloten de Duitsers willekeurige mannen te fusilleren.

Tevergeefs

Gerrit te Rietstap: 'Ik was vier jaar oud toen mijn vader niet meer terug kwam. Mijn moeder stond er alleen voor.' In de dagboeken van Pie te Rietstap is te lezen dat ze op de dag van de executie haar man nog opzocht in de Kruisberg. Tevergeefs want in de vroege ochtend waren de 46 mannen al weggevoerd.
Voor het eerst sinds decennia is er meer aandacht voor de slachtoffers van de executie en hun nabestaanden. Lang was er sprake van opluchting in Varsseveld omdat de Duitsers in eerste instantie 50 willekeurige inwoners wilden doodschieten. Zij werden vervangen door de 46 gevangenen. Gerrit: 'Door een domme actie van het verzet is mijn vader om het leven gebracht. Het was steeds pijnlijk om van verzetsleden te horen dat mijn vader toch wel was doodgeschoten, omdat hij een zogenoemde 'toteskandidaat' zou zijn.'
Maandag is er een herdenking bij het oorlogsmonument aan de Rademakersbroek. Gerrit zal er bij zijn: 'Voor mijn moeder. Zij heeft het zo moeilijk gehad, zo zwaar. Ze heeft hem verschrikkelijk gemist.'
Foto: Verzetsmonument aan de Rademakersbroek Varsseveld