Achterhoek

Begin 2024 duidelijkheid over toekomst voormalige gevangenis De Kruisberg

Begin 2024 duidelijkheid over toekomst voormalige gevangenis De Kruisberg
Begin 2024 duidelijkheid over toekomst voormalige gevangenis De Kruisberg © REGIO8
In het eerste kwartaal van het nieuwe jaar moet duidelijk zijn wat er met de voormalige gevangenis De Kruisberg in Doetinchem gebeurt. Of huidige gebruikers als de Stadsboerin en Stichting Doetinchem Herdenkt op het complex kunnen blijven, ligt volledig in de handen van de nieuwe eigenaar, die binnenkort een bod uit kan brengen.
Partijen konden tot begin vorige maand een plan indienen, volgens betrokkenen zou een twintigtal geïnteresseerden zich hebben gemeld. Dit aantal wil het Rijksvastgoedbedrijf, de eigenaar van de voormalige gevangenis, niet bevestigen omdat het om ‘commercieel vertrouwelijke informatie’ gaat. Nu volgt voor de indieners een selectieprocedure. De potentiële kopers die hier doorheen komen, mogen vervolgens een bod uitbrengen op de gebouwen en de omliggende gronden. Begin volgend jaar verwacht het Rijksvastgoedbedrijf de sleutels te kunnen overhandigen aan de nieuwe eigenaar.
Over een eventuele vraagprijs doet het Rijksvastgoedbedrijf geen uitlatingen. Wel zitten er verschillende eisen aan kopers, die voortvloeien uit een ‘nota van uitgangspunten’. Zo moet het toekomstige gebruik passen bij de locatie, een rustige buurt met beperkte bereikbaarheid. Een grote publiekstrekker is dus geen optie. Het zogenaamde H-gebouw, waar tot 2012 de gevangenis in zat, moet worden gesloopt. Verder is er alleen ‘kleinschalige’ nieuwbouw mogelijk die past bij de omgeving en de andere gebouwen. Als er woningen worden toegevoegd, moeten die bovendien passen binnen de strategie van de gemeente.

‘Verzetsmensen opgesloten gezeten’

Stichting Doetinchem Herdenkt geeft op dit moment rondleidingen in De Kruisberg. De organisatie volgt de ontwikkelingen met argusogen. Zo zou voorzitter Karel Berkhuysen het doodzonde vinden als de cellen in de oude gevangenis verdwijnen: “Er hebben honderden verzetsmensen opgesloten gezeten waarvan een groot deel de oorlog niet heeft overleefd. Het is belangrijk voor mensen om die plek te bezoeken. Als je het afbreekt, komt het nooit meer terug. Zeker na de Nemaho-situatie (sloop historische fabriek, red.) zou Doetinchem dit niet moeten laten gebeuren.”

Monumenten

De toekomstig eigenaar moet rekening houden met de monumentale status van onderdelen van het complex. Zo is het hoofdhuis een gemeentelijk monument, evenals een aantal dienstwoningen aan de Kruisbergseweg. Ook staat er een aantal monumentale bomen. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft verder geen aanvullende eisen gesteld. “Het is niet voorgeschreven hoe de nieuwe eigenaar zorg moet dragen voor deze gebouw(delen) en buitenruimtes”, geeft een woordvoerder aan. “Dat staat vastgelegd in de erfgoedwet en de omgevingswet.”

Oranjehotel

Berkhuysen hoopt dat de vleugel met cellen behouden blijft. Hij verwijst naar het Oranjehotel in Scheveningen, waar van een gedeelte van het pand een herinneringscentrum is gemaakt. “Dat heeft wel miljoenen euro’s gekost om het in orde te maken”, weet de voorzitter. “Maar wij willen hier in Doetinchem gewoon een bestemming vinden voor de cellen zodat het niet wordt afgebroken. Als we tijdens rondleidingen zeggen dat het misschien wordt gesloopt, spreekt iedereen er schande van.”

Gebruikers in onzekerheid

Naast de Stichting Doetinchem Herdenkt zitten er nog vele andere gebruikers van ruimtes op het complex in onzekerheid, zoals de Stadsboerin. Via een motie is uitgesproken dat de gemeente deze partijen graag wil behouden vanwege de ‘belangrijke maatschappelijke meerwaarde’. Toch hoeft een toekomstig eigenaar daar geen rekening mee te houden: ‘Het tijdelijk gebruik is wat het zegt, tijdelijk’, staat in de nota van uitgangspunten. ‘Alle huidige gebruikers weten van begin af aan dat hun contract eindig is.'