Heel Balgoij wil woningen voor jongeren en tóch zorgt het voor discussie in het dorp

3D impressie plangebied Maasakkers (13 april 2022)
3D impressie plangebied Maasakkers (13 april 2022) © Qubus Vastgoed
BALGOIJ - Dat er in Balgoij moet worden bijgebouwd, staat als een paal boven water. Maar hoeveel woningen er op het bestemmingsplan voor de Maasakkers moeten komen, daarover lopen de meningen nogal erg uiteen.
Het is nog onbekend wanneer het nieuwe bestemmingsplan voor de Maasakkers ter inzage wordt gelegd, maar naar verwachting in de komende maanden. Naar alle waarschijnlijkheid zullen er 37 woningen op de tekening staan. Met in ieder geval 12 voor starters uit het dorp, die zich in een CPO verenigd hebben. Een CPO is een groep particulieren die de projectontwikkeling in eigen hand neemt. “Wij zijn een belangrijk onderdeel van het bouwplan”, legt Niels Jacobs, voorzitter van de CPO uit. “Wij vinden het plan enorm goed voor het dorp Balgoij. Allereerst omdat de jongeren er dan kunnen blijven wonen. En ook omdat we dan voor andere bewoners doorstroom mogelijkheden maken (er komen 5 seniorenwoningen, red.)."
"Het hele dorp is wel voor bouwen voor jongeren", legt Wilma Willems, vicevoorzitter van Stichting Leefbaar Balgoij uit, "maar de CPO is nu onderdeel geworden van een veel groter plan. De gemeente moet het plan wel in lijn brengen met de behoefte". En die behoefte is door de leefbaarheidsgroep in 2018 al vastgesteld: in ieder geval zo'n 11 starterswoningen.

Laatste plan druist in tegen eigen visie gemeente

Het college van B&W besluit daarom in 2020 om in te stemmen met woningbouw in Balgoij-West onder de voorwaarde dat het aantal te realiseren woningen op deze locatie voor de komende tien jaar circa 25 bedraagt. Hierbij moet tenminste de helft in de categorie betaalbaar (huur of koop) vallen en moeten er 11 woningen worden ingezet voor het CPO-project.
Ondertussen is het aantal te bouwen woningen van 25 naar (hoogstwaarschijnlijk) 37 woningen gestegen. Iets wat niet overeenkomt met de woonvisie die in 2018 door de leefbaarheidsgroep, samen met het dorp, is vastgelegd, legt Willems uit.
“Dit laatste plan druist in tegen de eigen visie van de gemeente en tegen onze woonvisie. Wij willen dat de gemeente het plan een stuk kleiner maakt of naar een andere locatie kijkt”, vertelt Willems. “Er zijn andere locaties, maar die zijn destijds niet onderzocht. Wij hebben in 2020 ingestemd met een plan voor 25 woningen, onder een aantal randvoorwaarden zoals eerst bouwen voor de jongeren, in eigen beheer bouwen - zonder projectontwikkelaar - en dat er een gecontroleerde gronduitgifte plaatsvindt, zodat er gebouwd kan worden naar de behoefte van het dorp.”

Wereld in een paar jaar drastisch veranderd

Jacobs snapt dat de leefbaarheidsgroep toen zo dacht, maar benadrukt dat de wereld is veranderd. “Sindsdien is er in Nederland veel gebeurd: er is een woningcrisis, een stikstofcrisis, een asielcrisis en natuurlijk is er ook een oorlog in Oekraïne. Wij denken dat die woonbehoefte die toen bepaald is, niet meer helemaal in lijn is met de stand van zaken anno 2022.”
Balgoij is een klein dorp waar het verenigingsleven hoogtij viert, legt Jacobs uit. “We hebben een voetbalclub, een carnavalsvereniging, een harmonie; hierbij is het belangrijk dat je ook bewoners in het dorp hebt die betrokken zijn. Voor ons is dát veel meer de definitie van leefbaarheid en het leefbaar houden van het dorp. Ik denk niet dat de structuur van het dorp wordt verstoord als je tien woningen meer bouwt als in de woonbehoefte is bepaald."
Rudy van Haren, een betrokken bewoner, bevestigt dit: “Iedereen vindt het fijn dat de verenigingen in het dorp blijven bestaan. En de woningbouw is volgens mij een strategische keuze die je moet maken, want over tien jaar heb je veel actieve mensen nodig, willen de verenigingen blijven staan.”

Momenteel geen andere gemeentegrond beschikbaar

“Eerst konden dorpsbewoners zelf een mooie woning bouwen”, legt Jacobs uit. “Dat is nu voor de huidige generatie niet weggelegd. De leefbaarheidsgroep is het met ons eens dat er woningen moeten komen voor starters, maar zij zeggen: ‘er zijn andere locaties beschikbaar’. Daarop zeggen wij: ‘er is momenteel geen gemeentegrond beschikbaar’. Plus, als we weer opnieuw beginnen, kost dat echt te veel tijd. Dat is misschien dan voor een volgende generatie, maar niet meer voor ons.
Jan Rossen woont aan het stuk waar gebouwd gaat worden en maakt zich zorgen over zijn uitzicht. “In eerste instantie zouden ze alleen op het rechte stuk gaan bouwen aan de Maasakkers. In de beslisnota voor het college van B&W van november 2020 stond duidelijk geschreven dat ‘het college van B&W besluit in te stemmen met woningbouw in Balgoij-West en de sanering van de agrarische bestemming/bedrijfsbebouwing op het perceel Balgoijseweg 80a. Dit onder de voorwaarde dat woningbouw in Balgoij-West uitsluitend langs de zuidzijde van de Maasakkers plaatsvindt’.

Plotseling verdubbeling bouwgrond

“In augustus 2021 werd ik (en mijn buren verrast) door het feit dat er ineens uitgebreid zou worden: van 8500 m2 bebouwing, werd het ineens 17.000 m2. Het gaat nu om het hele perceel en dat betekent dat er ook pal achter onze huizen wordt gebouwd. Ik ben bang voor mijn woongenot, want er komt een nieuwe weg op twee meter van mijn erfgrens. Daarachter komen best wel grote woningen die mijn uitzicht compleet belemmeren. Ik heb nu echt een heel mooi uitzicht, en dat is dan helemaal weg.”
En dat is precies waar de schoen wringt, denkt Jacobs. “De toekomst van Balgoij gaat verder dan de komende vijf of tien jaar, dat is iets, wat wij als jongeren vinden. Persoonlijk denken wij dat er meer persoonlijke belangen meespelen. Mensen zijn bang omdat ze nu vrij wonen en straks hun uitzicht kwijt raken.”
Rossen is echter niet de enige aanwonende die zich zorgen maakt. In totaal ondertekenden 20 (van de 22) omwonenden van Den Bogerd, Het Veldje, De Maasakkers, de Veldsestraat en de Hoeveweg, een petitie tegen het plan. 'Wij zijn vóór de realisatie van kleinschalige woningbouw voor de jongeren en enkele senioren en tégen het grootschalige bouwplan ‘Balgoij-West', was de boodschap. 'Wij willen een leefbaar dorp met zijn eigen karakter behouden waarin het fijn wonen is in een natuurlijke omgeving met vrij uitzicht. Wij willen geen onnodige belasting van het milieu, verdwijnen van diersoorten, grotere verkeersdruk, zwaardere belasting van het rioleringssysteem, enzovoorts…'.

Ook geen glansrol voor gemeente in deze zaak

“Het pijnpunt zit ook bij de communicatie van de gemeente”, legt Jacobs uit. “Soms gaan beslissingen zo: ‘we verleggen onze plannen’. Ik ben met de projectontwikkelaar bij alle omwonenden langs geweest. Dit waren informele gesprekken om te vragen waar we rekening mee konden houden. Wij kunnen als CPO en projectontwikkelaar niet de pijn wegnemen dat de gemeente toen bepaalde dingen heeft gezegd," legt hij uit. “Gemeenten en overheden moeten niet dingen beloven die ze niet kunnen nakomen, want met de jaren verandert het inzicht en veranderen ook de behoeftes.”
Ook Willems erkent dat de wereld verandert, maar zo oud is de woonvisie niet, zegt ze. "Deze is van 2018 of 2019. We kunnen natuurlijk onze visie over een jaar of twee herijken, maar met een herijking van de woonvisie ben je wel een half jaar tot een jaar verder. De gemeente heeft keuzes gemaakt over het aantal woningen dat niet in lijn is met de dorpsvisie. Zij hebben deze locatie gekozen en ook besloten een projectontwikkelaar in te schakelen. Die maakt het plan steeds groter en groter. Hierbij kun je je afvragen in wiens belang dit is? Is dit in het belang van de grondeigenaar, de projectontwikkelaar of het belang van het dorp? Het staat in ieder geval haaks op ons plan en dat van de gemeente."