Rijk van Nijmegen

Mariabedevaart in Bergharen: meer dan 700 jaar oude traditie

Maria is voor veel gelovigen nog steeds een bron van inspiratie
Maria is voor veel gelovigen nog steeds een bron van inspiratie © Pixabay
BERGHAREN - De enige bedevaart in het Land van Maas en Waal vindt zondag weer plaats: bedevaartgangers trekken dan van de Kapelberg naar Bergharen om Maria te eren.
De Kapelberg in Bergharen is door de eeuwen heen al een toevluchtsoord. In 1313 werd een kapel gebouwd met daarin een Mariabeeld. Als gedurende de Reformatie het openlijk uitoefenen van het katholieke geloof bemoeilijkt wordt en rond 1672 op last van de overheid het klooster wordt gesloopt, kan het beeld in het kasteel van Hernen in veiligheid worden gebracht.

Heilig boomke

Op de plek van de gesloopte kapel wordt een lindeboom geplant, die in de volksmond het "heilig boomke" wordt genoemd. De Mariaverering - die dan nog steeds verboden is - gaat echter onverminderd voort. Niet alleen vanuit Maas en Waal, maar ook van buiten de regio trekt men hierheen. Dat vindt vooral plaats in de Goede Week (de week vanaf Palmzondag tot en met Stille Zaterdag) en met Allerzielen (1 november).
Tot ongeveer de helft van de 19e eeuw bidden vrouwen bij de linde de rozenkrans. Dat gebeurt in de nacht van Goede Vrijdag op Paaszaterdag. Vervolgens wordt bij zonsopgang het lied "Vespere autem Sabbati" ingezet. Na het herstel van de godsdienstvrijheid in 1795 staat het Mariabeeld - dat eigenlijk steeds het middelpunt van de verering is - nog altijd in Hernen.

Op de ezelskar komt het beeld terug

Vooral pastoor Huybers ijvert er vanaf 1920 voor om het beeld naar Bergharen terug te halen. Mgr. Diepen, de bisschop van Den Bosch, laat in 1927 weten, dat hij - uit liefde tot de verering van Maria - graag ziet dat het beeld teruggaat. En op 3 augustus 1927 wordt een ezelskar ingespannen en het beeld in triomftocht opgehaald. Vanaf die tijd wil men het beeld een goed onderdak geven.
Na de bouw in 1935 van een eenvoudige veldkapel, werd in 1947 door pastoor Loverbosch de eerste steen gelegd voor de huidige kapel, die op 23 mei 1948 werd ingezegend. Tegenwoordig staat hier een replica van de piëta (de benaming voor een afbeelding of uitbeelding van de dode Christus vergezeld door Maria of engelen): Maria met het lichaam van haar gestorven zoon op haar schoot.

Elke bedevaartganger heeft zijn eigen doel

Het originele beeld is houtsnijwerk van de Nederrijnse school en bevindt zich in de parochiekerk. Tijdens een flinke lentestorm is op 15 maart 1964 een einde gemaakt aan de heilige Linde. De loten ervan vormen nu weer een prachtige struik in eenzelfde vorm als de oorspronkelijke boom.
Na de bedevaart is er om 16.00 uur een eucharistieviering. Iedere bedevaartganger mag met zijn eigen doel naar 'Onze Lieve Vrouw ter Nood Gods' (zoals Maria ook wel wordt genoemd) komen en kan die ook op een papier schrijven en in een speciaal daarvoor aanwezige bokaal doen. Na afloop van die viering is er gelegenheid voor ontmoetingen met andere pelgrims onder het drinken van een kop koffie, thee of fris.