Rijk van Nijmegen

Al meer dan 5000 soorten dieren en planten aangetroffen in de Gelderse Poort

Meer dan 5000 soorten in de Gelderse Poort
Meer dan 5000 soorten in de Gelderse Poort © Lukas kd
KEKERDOM - Dit jaar zijn in het kader van Soortenjaar Gelderse Poort al meer dan 5000 verschillende flora- en faunasoorten waargenomen in de Gelderse Poort. Het aantal is slechts een tussenstand. Onder de waargenomen soorten zitten talloze algemene soorten, maar ook veel zeldzaamheden en zelfs soorten die voor het eerst in Nederland werden gezien.
In 2022 willen de Flora- en Faunawerkgroep Gelderse Poort en Staatsbosbeheer samen met zoveel mogelijk natuurliefhebbers meer dan 5000 soorten ontdekken in de Gelderse Poort. Dit doel is inmiddels dus behaald. De 5000e soort was een amarantensteilneus, dit is een blindwants die werd waargenomen door Erik van Dijk. Bij 5000 stopt de teller niet; we stoppen pas met zoeken als het jaar afgelopen is.

De Gelderse Poort

De Gelderse Poort is het gebied waar de Rijn vanuit Duitsland Nederland binnenkomt en zich vertakt in de Waal, de Nederrijn en de IJssel. Het gebied is belangrijk voor talloze soorten die zich via de rivieren door de rest van het land verspreiden. De Gelderse Poort is ook een gebied waar dankzij natuurontwikkeling de natuur veel meer ruimte heeft gekregen. Doordat ook de rivier in deze uiterwaarden veel ruimte heeft gekregen, ontstaat een zeer dynamisch gebied. Het natuurbeheer gebeurt vooral door de rivier zelf en met de jaarrond grazende runderen en paarden die zorgen voor variatie in de begroeiing. Zo liggen er vooral langs de Waal uitgestrekte jaarrond begraasde natuurgebieden. Daarnaast liggen in de Rijnstrangen bijzondere graslanden en uitgestrekte rietmoerassen die gemaaid en beheerd worden. Voor de rest bestaat de Gelderse Poort voornamelijk uit agrarisch gebied. In de natuurgebieden zijn vooral de lagere natte en kleiige delen minder gevoelig voor stikstof. Ondanks dat de diversiteit aan biotopen in dit gebied relatief klein is, zijn er nu al spectaculair veel en bijzondere soorten waargenomen. De Gelderse Poort blijkt echt een hotspot voor biodiversiteit.

Van huismus tot duinsabelsprinkhaan

Onder de meer dan 5000 waargenomen soorten, zitten uiteraard veel algemene soorten, van huismus tot madeliefje. Maar er zijn ook allerlei bijzonderheden waargenomen: Zo werd in de Erlecomse Waard voor het eerst een bevestigde vondst van duinsabelsprinkhaan gedaan. Er blijkt hier een grote populatie op het rivierduin voor te komen. Deze sprinkhaan was eerder alleen bekend van de Kunderberg in Zuid-Limburg en uit de duinen aan de kust.
Duinsabelsprinkhaan
Duinsabelsprinkhaan © G.U.Tolkiehn@Wikimedia

Negendoornige wintersteenvlieg

In de Millingerwaard werd een negendoornige wintersteenvlieg gevonden. Deze steenvlieg verdween in 1954 door de slechte waterkwaliteit uit Nederland, maar keerde in 2010 terug en was tot nu alleen bekend van de Roer en Swalm in Limburg. Of deze zeer zeldzame wintersteenvlieg zich voortplant in Rijn en Waal is nog onbekend. Bruchophagus astragali, met als Nederlandse naam hokjespeulzaadwesp, is een minuscuul wespje dat voor het eerst in Nederland werd waargenomen. De larven leven in de peulen van hokjespeul, een zeldzame plant die op enkele plekken in de Gelderse Poort te vinden is.
Hokjespeul
Hokjespeul © Kurt Stüber@Wikimedia
Naast tal van andere bijzondere waarnemingen werd tandzuring gevonden, een zeer zeldzame plant die sporadisch opduikt op slikkige rivieroevers van de Waal. Deze plant is een mooi voorbeeld van hoe soorten zich kunnen verspreiden via de rivieren.

Paddenstoelen

Het jaar is nog lang niet ten einde dus het aantal waargenomen soorten zal nog toenemen. Het beste seizoen voor paddenstoelen moet bijvoorbeeld nog beginnen. Daarnaast zijn er onderzoekers die duizenden insecten met vallen hebben gevangen en deze moeten nog gedetermineerd worden. Waar de teller zal eindigen weten we niet, maar Staatsbosbeheer is nu al blij met dit hoge aantal.

Hoge biodiversiteit

Wat we nu al kunnen zeggen is dat de Gelderse Poort rijk is aan soorten, oftewel het heeft een hoge biodiversiteit. Vooral in de natuurgebieden is de diversiteit hoog en ook komen veel soorten er in hoge aantallen voor. Dat zegt iets over de staat van de natuur in de vaak nieuwe natuurgebieden. In 2023 volgt een uitgebreide rapportage maken met de definitieve aantallen, alle highlights en conclusies.
Iedereen kan eigen waarnemingen invoeren op waarneming.nl. Hier zijn ook alle waargenomen soorten te bekijken. Verder zijn er nog excursies, waarbij men samen met specialisten op ontdekking gaat. Kijk hier voor meer informatie.