Rivierengebied

Op naar een gratis winkelstraat in de Culemborgse wijk Voorkoop

Op naar een gratis winkelstraat in de wijk Voorkoop
Op naar een gratis winkelstraat in de wijk Voorkoop © SRC
CULEMBORG - Sinds twee weken staat in de wijk Voorkoop in Culemborg, in de voortuin van Kamille 72, een zogenaamd BuurtKastje. Melanie Bleijenberg (38) jaar is de initiatiefneemster van het ‘voedselkastje’ dat het motto draagt: “Neem wat je kunt gebruiken, geef wat je kunt missen”.
Melanie is getrouwd met Robert, moeder van ‘(meestal) het leukste kind’ van de wereld. Ze heeft afgelopen jaar een carrièreswitch gemaakt van damesmode richting de (ouderen)zorg. “Dat betekent weer één dag in de week de schoolbanken in en drie dagen werken voor een grote zorginstelling.” Daarnaast brengt ze haar vrije tijd graag door bij Crossfit Culemborg. 

Beweging

De initiatiefneemster vertelt dat het BuurtKastje inmiddels - als het goed is - ook vermeld staat op Google Maps en Apple-kaarten. “De Voorkoop kan best een doolhof zijn als je hier niet bekend bent. Maar gelukkig zie ik al steeds meer beweging rond ons kastje. Ons BuurtKastje is bedoeld voor iedereen en ik zie gelukkig ook dat verschillende mensen een bezoek brengen aan ons kastje. Daarnaast hopen we natuurlijk ook een doelgroep te bereiken die wel wat steun kan gebruiken. En, anders dan de voedselbank, is dit anoniem, laagdrempelig en 24/7 geopend.” De eerste dagen plaatsten medebewoners vooral veel producten in het kastje. Intussen hebben mensen door dat ze ook echt wel wat mee mogen nemen. “Dat scheelt mij weer opslagruimte,” lacht Melanie. “Wat me opvalt, is dat er vooral in de avond/nacht spullen uit het kastje gepakt worden. Schaamte? Of heeft het te maken met het drukke leven dat veel mensen leiden? Geen idee, het maakt ook niet uit. Blij als menen wat van hun gading meenemen.”

Gratis winkelstraat

De 38-jarige inwoonster van Culemborg signaleert dat er veel verborgen armoede is in Nederland. “Mensen die net buiten de boot vallen, of de stap naar bijvoorbeeld de voedselbank heel groot vinden. Aan de andere kant wordt er veel weggegooid; Iedereen heeft wel iets in de voorraadkast staan wat uiteindelijk over datum in de kliko belandt. Dit is zonde, want buiten dat boodschappen momenteel erg duur zijn -  en er dus mensen zijn die deze producten goed kunnen gebruiken - is het ook gewoon verspilling. Het motto “liever delen dan verspillen”, is dan ook treffend.” Daarnaast hoopt ze dat het voor een socialere wijk zorgt. “Gezellig is dat er tegenover ons een mini-bieb staat, dus als er ook nog iemand bijvoorbeeld een buurtkoelkast of kledingbibliotheek zou plaatsen hebben we bijna een gratis-winkelstraat,” oppert ze. “Inmiddels heb ik al mogen getuigen van wat spontane praatjes tussen bezoekers. Mooi te zien dat het kastje dus ook dat doel dient.”

Tegengaan van voedselverspilling

De zorgmedewerkster hoopt dat het weinig gaat voorkomen, maar als er items tegen de uiterste houdbaarheidsdatum aanzitten, gaat ze deze extra promoten op Instagram en Facebook. “Uiteraard blijft de voedselbank ook een optie.” Ze is op het idee gekomen van een BuurtKastje doordat er een een artikel van Stichting SoGoed voorbijkwam op haar Facebooktijdlijn. “Zij bouwen al sinds 2016 buurtkastjes en buurtkoelkasten, met de insteek mensen in armoede te helpen en voedselverspilling tegen te gaan,” licht ze toe. “Ik werd meteen enthousiast, maar wilde hier graag een Culemborgse variant van maken, in plaats van een kastje bij de stichting te bestellen. Dus besloot ik een oproep te plaatsen in de Facebook-groep “Culemborgers Helpen Elkaar” en daar kwam gelukkig al snel reactie op.” Een ontzettende handigerd (die liever anoniem blijft) bood aan het kastje te bouwen en leden van de genoemde Facebookgroep wilden de nog benodigde materialen sponsoren. “Het is echt prachtig geworden. Zo bijzonder dat deze mensen dit wilden doen. Ik ben ze enorm dankbaar. Hartverwarmend ook dat zoveel mensen dit steunen door middel van donaties in natura, lieve woorden en bemoedigende berichtjes.”

Primeur voor Culemborg

Naar Melanie ’s weten is dit het eerste BuurtKastje in Culemborg. “Al staan er al wel wat van dit soort kastjes verspreid over Nederland. Vele hiervan zijn gebouwd door stichting SoGoed. Zij zijn al langer actief in Nederland en hebben dit idee weer meegenomen vanuit de USA. Daar is dit een bekend fenomeen onder de naam ‘little free pantry’.” Ze hoopt van harte dat er nog meer BuurtKastjes komen. Het mooiste zou zijn als er in elke wijk minimaal één komt. Een buurtkastje via stichting SoGoed kost ongeveer 155 euro, inclusief verzendkosten. “Dat lijkt me een bedrag dat ook prima bij elkaar te halen is via een werving. Dan is het enkel nog plaatsen, zorgen voor naamsbekendheid en onderhouden. Mensen mogen altijd contact opnemen via onze socials als ze tips of hulp nodig hebben. Ik heb inmiddels zelf ook contact met andere oprichters van BuurtKastjes in Nederland voor adviezen en inspiratie. Samen staan we sterker.”

Reuring

Volgens de initiatiefneemster past het plaatsen van een BuurtKastje in de trend van “samen delen”, “tegen verspilling” en “een betere wereld begint bij jezelf”. Het voedselkastje geeft iets meer reuring om hun woning. “Wij wonen in een autoluw stukje, dus het is niet druk in onze straat, maar nu het kastje er staat zie ik meer mensen voorbij wandelen. Ook ben ik dus al getuige geweest van wat spontane praatjes bij het kastje. Ben benieuwd hoe dat is als het weer straks wat beter wordt.
Ikzelf heb ook spontane praatjes met mensen als ik het kastje aan het aanvullen ben of een post sta te maken. Maar we proberen niet echt te letten op wie er bij ons BuurtKastje stoppen. Het moet tenslotte wel anoniem en vrijblijvend blijven, verzekert ze iedereen.”

Voorraadkast opruimen

Donaties in natura zijn van harte welkom. Iedereen kan gewoon zonder afspraak, wanneer het  uitkomt, altijd iets in ‘t BuurtKastje komen plaatsen. “Als er iets onverhoopt niet in het kastje past, dan kunnen mensen altijd contact met ons opnemen. Ik kan vast wel ergens wat extra opslagruimte creëren. Ook bedrijven zijn natuurlijk van harte welkom om eens contact met ons op te nemen.” Naast levensmiddelen merkt Melanie dat er ook veel behoefte is aan menstruatie-, verzorgings- en schoonmaakproducten, dus nodigt ze mensen uit om eens de voorraadkasten op te ruimen en bij het BuurtKastje langs te komen. “Let wel op; alleen ongeopende verpakkingen binnen de THT kunnen gedoneerd worden. Daarnaast is ons BuurtKastje actief op Facebook en Instagram. We posten daar regelmatig het assortiment. Volgers zijn best belangrijk voor het succes van dit kastje, dus zoek ons gerust eens op en geef ons een like.”