Kinderen van de Klei

Kinderen van de Klei
Kinderen van de Klei
Kinderen van de Klei is een sociaal-historisch portret van een verdwenen dorp. In 1863 wordt in de Havikerwaard – een uiterwaard van de IJssel tussen Angerlo en De Steeg een steenfabriek gebouwd. De rivierklei is goed, maar de bereikbaarheid slecht. Daarom worden er ook ruim twintig woningen gebouwd voor de arbeiders. Kleine huisjes zijn het, bewoond door vaak grote families.
Zo ontstaat – tussen IJssel en Veluwezoom – De Weert, een klein, besloten en geïsoleerd dorpje. Er zijn geen voorzieningen; geen winkel, geen dokter, geen kerk, geen kroeg. Voor vertier moeten de bewoners de IJssel over met de eigen veerdienst van de fabriek. Een aantal roeiboten die ook door de arbeiders die van buiten komen worden gebruikt. Ook de dokter en de vroedvrouw worden per roeiboot overgevaren. En voor de dagelijkse kerkdienst en de lagere school fietsen of lopen de kinderen naar De Steeg. Tenzij dat door hoog water onmogelijk is. Dan worden ze gebracht door een tractor waar een veewagen aan wordt gekoppeld.
Het is een dorpje waar de bewoners op zichzelf zijn aangewezen. Men helpt elkaar door dik en dun. Noaberhulp is vanzelfsprekend, maar de sociale controle soms benauwend. Iedereen weet alles van iedereen, geen deur gaat ooit op slot.
Na 129 jaar sluit de steenfabriek de deuren. Als in 1995 de laatste schoorsteen wordt opgeblazen zijn de arbeiders al lang vertrokken en zijn bijna alle woningen afgebroken. Het veer vaart niet langer en de oude locomotievenloods staat er – als een laatste reliek – troosteloos bij, overgeleverd aan de elementen. Maar nog steeds voelen zij die in De Weert hebben gewoond of er zijn opgegroeid een verwantschap die zijn weerga niet kent.
Kinderen van de Klei is op dinsdag 24 januari vanaf 17.15 uur te zien op TV Gelderland (daarna ieder uur herhaald). Aflevering gemist? Terugkijken kan op Uitzending Gemist.