GLD doc - Met broze botten barricades breken

Actie bij cultureel centrum De Lindenberg in Nijmegen
Actie bij cultureel centrum De Lindenberg in Nijmegen © Wim Broer
WIJCHEN - Het is voorjaar 1972. Het NOS Journaal filmt in Nijmegen een demonstratie zoals we nog niet eerder zagen in Nederland. Voor het nieuwe cultureel centrum De Lindenberg staan mensen met spandoeken: gehándicapten met spandoeken. Voor een nieuw, hip gebouw. Vol trappen. 'Geen drempel in onze cultuurtempel' en 'waarom zij wel en wij niet?', staat er op de spandoeken. Eén van de demonstranten is nog piepjong: de 14-jarige Jan Troost uit Wijchen. In een rolstoel dankzij Osteogenesis Imperfecta, de broze bottenziekte genoemd. Het centrum wordt voor 1,8 miljoen gulden aangepast.
Precies 50 jaar later: vooraan op het podium van cultureel centrum De Lindenberg rolt Jan Troost zijn rolstoel heen en weer tussen de gedeputeerden, wethouders en bestuurders van grote organisaties. Iedereen kent hem. Na 50 jaar strijd voor gelijke rechten staat hij toch maar mooi midden in die ooit zo vervloekte cultuurtempel.

"We moeten gebouw voor gebouw onze toegang bevechten."

In de documentaire Met broze botten barricades breken vertelt Jan Troost aan de hand van historische beelden over zijn niet aflatende missie voor inclusie. Hij schopte het tot voorman van álle gehandicapten en chronisch zieken in Nederland. Zat aan tafel bij meerdere premiers, Sonja Barend en Nelson Mandela.
Jan Troost met premier Mark Rutte
Jan Troost met premier Mark Rutte © Harry Schreurs
Reisde naar Japan, Amerika en Rusland. Voerde zijn strijd in de Tweede Kamer en op straat. Altijd met humor en een grote grijns op zijn gezicht. Maar met gemengd resultaat. Jan Troost: "We zijn zichtbaar geworden, worden niet meer weggestopt in de bossen, maar de toegankelijkheid is nog steeds om te huilen. Nederland lijkt wel een ontwikkelingsland als het gaat om gelijke toegang. Die moeten we gebouw voor gebouw bevechten."

"Wil ik een kind dit aandoen?"

Op indringende wijze vertelt hij ook over zijn persoonlijke strijd met zijn ziekte. Over hoe zijn botten al breken als hij alleen maar even schrikt; over het internaat "ik moest daar strijden om te overleven"; de wilde jaren daarna "seks met de meisjes lukte wel, dat was het enige onderdeel dat ik niet kon breken", de moeilijke keuze of je met een ernstige erfelijke ziekte wel kinderen krijgt "ik wil een kind niet aandoen wat ik heb", zijn overleden tweeling en de kinderen die daarna toch nog kwamen.
Met broze botten barricadesbreken is zondag 25 september om 17.20 uur te zien op TV Gelderland (daarna ieder uur herhaald). Uitzending gemist? Terugkijken kan op Uitzending Gemist.